در حالی که مردم و کسبوکارهای آنلاین از نبود اینترنت جهانی متضرر شدهاند، برخی اپراتورهای تلفن همراه با راهاندازی سرویس «اینترنت پرو» به سودهای میلیاردی رسیدهاند.
به گزارش پایگاه خبری دیدگاه اقتصادی به نقل از ماهنامه اقتصاد ۳۶۰ به قلم مجتبی سلگی، بررسیها نشان میدهد تعطیلی ارتباط بینالملل نهتنها خسارت اجتماعی و اقتصادی در پی داشته، بلکه بستری برای کسب درآمد غیرشفاف برخی شرکتهای مخابراتی فراهم کرده است.
۵ هزار متقاضی و بیش از ۲۱ میلیارد تومان درآمد؛ تجارت در تاریکی شبکه
بر اساس اطلاعات موجود، بیش از ۵ هزار کاربر خاص تا کنون اقدام به خرید اشتراک «اینترنت پرو» کردهاند. هزینه هر اشتراک ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان اعلام شده است، که مجموعاً بیش از ۱۱ میلیارد تومان درآمد مستقیم برای اپراتورهای ارائهدهنده این دسترسی به همراه داشته است.
در کنار این مبلغ، قیمت هر گیگابایت اینترنت پرو ۴۰ هزار تومان تعیین شده و اگر برای هر کاربر ۵۰ گیگابایت حجم مجاز در نظر گرفته شود، سود نهایی اپراتورها از این طرح به ۲۱ میلیارد تومان میرسد — آن هم فقط از جامعهای محدود شامل اینفلوئنسرها و فعالان منتخب فضای مجازی.
رانت و امتیاز در پوشش امنیت؛ اینترنت لوکس برای عدهای خاص
در شرایطی که میلیونها کاربر ایرانی، صاحبان کسبوکار اینترنتی، دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان با قطع کامل اینترنت جهانی مواجهاند، اپراتورها در سکوت نهادهای نظارتی در حال فروش «دسترسی ویژه» هستند. کارشناسان این روند را نمونهای آشکار از تجاریسازی بحران و رانتسازی در پوشش امنیت ملی میخوانند.
دکتر آرش کیانی، کارشناس حوزه ارتباطات و زیرساختهای دیجیتال، در گفتوگو با خبرنگار ماهنامه اقتصاد ۳۶۰، توضیح میدهد: «قطع طولانیمدت اینترنت بینالملل نهتنها یک تصمیم فنی یا امنیتی نیست، بلکه عملاً به ایجاد بازار مصنوعی برای فروش سرویسهای خاص منجر شده است. اپراتورها از محدودیت ارتباطی مردم بهرهبرداری اقتصادی میکنند و نهادهای مسئول نیز در برابر این چرخهی سودآور سکوت کردهاند.»
به گفته او، «ادامهی این وضعیت به معنای نقض حق دسترسی عمومی به اطلاعات و بازتولید بیعدالتی دیجیتال» است؛ پدیدهای که میتواند آسیبهای جدی به اعتماد عمومی و آینده اقتصاد دیجیتال کشور وارد کند.
وقتی حق مردم، ابزار کسب درآمد میشود
فعالان صنفی و گروههای فناور خواستار بررسی فوری عملکرد اپراتورها در فروش اینترنت پرو شدهاند. آنان تأکید میکنند که در شرایط بروز بحران ارتباطی، وظیفه شرکتهای ارتباطی حمایت از دسترسی همه مردم است، نه سودآوری از محدودیتها.
به باور کارشناسان، هر روز تأخیر در اتصال اینترنت جهانی، علاوه بر خسارات میلیوندلاری برای کسبوکارهای آنلاین، زمینهی رشد فساد اقتصادی، رانت و سوءاستفاده از اعتماد عمومی را فراهم میسازد.
در حالی که مسئولان هنوز زمان دقیق بازگشت اینترنت جهانی را اعلام نکردهاند، ادامهی فروش سرویسهای ویژه همچنان پرسشهای جدی درباره شفافیت مالی اپراتورها و تصمیمگیریهای پشتپرده در حوزه ارتباطات مطرح میکند. به نظر میرسد تاریکی شبکه، برای بعضی شرکتها روشنترین فصل تجارت شده است.
