به گزارش پایگاه خبری دیدگاه اقتصادی،
بازار؛ گروه کشاورزی: مختار مهدی زاده، عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران، در گفتگو با بازار درباره وضعیت تولید محصولات ارگانیک در کشور اظهار داشت: سهم محصولات ارگانیک از تولیدات کشاورزی ایران کمتر از یک درصد است و در برنامه پنج ساله هدف گذاری شده که این سهم به حدود ۳ درصد برسد.
وی افزود: دستیابی به این هدف نیازمند حمایت جدی است، زیرا تولید محصول ارگانیک هزینه های بیشتری نسبت به تولید متعارف دارد و کشاورز برای ورود به این حوزه با محدودیت ها و الزامات بیشتری مواجه است.
تولید ارگانیک تنها به حذف سموم و کودهای شیمیایی از فرآیند تولید محدود نمی شود، بلکه مجموعه ای از الزامات باید در مزرعه رعایت شود رعایت این الزامات هزینه تولید را افزایش می دهد و در صورتی که حمایت مناسبی از تولیدکننده وجود نداشته باشد، بسیاری از کشاورزان انگیزه اقتصادی لازم برای تغییر شیوه تولید خود را نخواهند داشت
عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران گفت: تولید ارگانیک تنها به حذف سموم و کودهای شیمیایی از فرآیند تولید محدود نمی شود، بلکه مجموعه ای از الزامات باید در مزرعه رعایت شود.
وی اظهار داشت: مزارع ارگانیک به شرایط و مراقبت های ویژه نیاز دارند و حتی موضوع قرنطینه و جلوگیری از آلودگی مزرعه باید به صورت خاص مورد توجه قرار گیرد.
مهدی زاده ادامه داد: رعایت این الزامات هزینه تولید را افزایش می دهد و در صورتی که حمایت مناسبی از تولیدکننده وجود نداشته باشد، بسیاری از کشاورزان انگیزه اقتصادی لازم برای تغییر شیوه تولید خود را نخواهند داشت.
سلامت جامعه؛ مهمترین ضرورت توسعه تولید ارگانیک
عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران تاکید کرد: موضوع محصولات ارگانیک تنها یک مسئله اقتصادی یا تجاری نیست، بلکه مستقیما با سلامت جامعه ارتباط دارد.
وی گفت: جامعه به محصولات سالم و عاری از باقی مانده های مضر سموم و مواد شیمیایی نیاز دارد و باید این موضوع در سیاستگذاری های بخش کشاورزی و سلامت مورد توجه قرار گیرد.
مهدی زاده با اشاره به بیماران و افرادی که نیازمند مراقبت های غذایی هستند، اظهار داشت: بیمارانی که دوره درمان یا دوران نقاهت پس از عمل جراحی را پشت سر می گذارند، باید به غذای سالم و مناسب دسترسی داشته باشند.
وی افزود: حتی می توان با تدوین دستورالعمل های مشخص، بیمارستان ها را ملزم کرد که برای بیماران از محصولات سالم و در صورت امکان محصولات ارگانیک استفاده کنند.
عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران ادامه داد: مراقبت غذایی نباید تنها به زمان حضور بیمار در بیمارستان محدود شود، بلکه فرد پس از بازگشت به خانه نیز باید بتواند مواد غذایی سالم و مطمئن در اختیار داشته باشد.
وی گفت: این موضوع درباره کودکان اهمیت بیشتری دارد، زیرا غذایی که در اختیار فرزندان قرار می گیرد، می تواند بر سلامت آنها در سال های آینده اثرگذار باشد.
حمایت مالی؛ مطالبه اصلی تولیدکنندگان ارگانیک
عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران درباره مهمترین حمایت مورد نیاز تولیدکنندگان گفت: اصلی ترین نیاز بخش ارگانیک، تامین مالی است.
وی اظهار داشت: اگر دولت به کشاورزی که قصد دارد مزرعه خود را از تولید متعارف به تولید ارگانیک تبدیل کند، حمایت مالی ارائه دهد، روند توسعه این بخش سرعت بیشتری خواهد گرفت.
مهدی زاده افزود: دولت می تواند برای کشاورزانی که استانداردهای تولید ارگانیک را رعایت می کنند، مشوق هایی در نظر بگیرد تا بخشی از هزینه های تغییر روش تولید جبران شود.
وی گفت: تولیدکننده برای ورود به کشاورزی ارگانیک باید هزینه های بیشتری پرداخت کند و در دوره گذار نیز ممکن است با کاهش یا تغییر میزان تولید مواجه شود؛ بنابراین بدون حمایت مالی، تغییر شیوه تولید برای بسیاری از کشاورزان دشوار است.
عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران تاکید کرد: حمایت دولت باید به شکل هدفمند و متناسب با نیاز تولیدکنندگان انجام شود و صرفا به شعار یا اعلام حمایت محدود نباشد.
آموزش کشاورزان، حلقه مفقوده توسعه ارگانیک
مهدی زاده آموزش کشاورزان را دومین نیاز مهم این بخش عنوان کرد و گفت: کشاورزی ارگانیک به دانش و روش های متفاوتی نسبت به کشاورزی متعارف نیاز دارد.
وی افزود: کشاورز باید بداند چگونه از آلودگی مزرعه جلوگیری کند، چه نهاده هایی را می تواند استفاده کند، چگونه خاک را مدیریت کند و چه فرآیندی را برای دریافت تاییدیه ارگانیک طی کند.
مهدی زاده اظهار داشت: هنوز ساختار مشخص و قدرتمندی برای ترویج محصولات ارگانیک در وزارت جهاد کشاورزی وجود ندارد.
وی ادامه داد: اگر در وزارت جهاد کشاورزی بخش یا ساختار مشخصی برای توسعه و ترویج کشاورزی ارگانیک وجود دارد، باید مشخص شود که این ساختار در کدام قسمت فعالیت می کند و چه خدماتی به کشاورزان ارائه می دهد.
تجربه کشورهای دیگر در توسعه بازار ارگانیک
عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران با اشاره به تجربه کشورهای دیگر گفت: در برخی کشورها توجه به تولید و مصرف محصولات ارگانیک به شکل گسترده تری دنبال می شود.
وی افزود: آمریکا از جمله کشورهایی است که بازار محصولات ارگانیک در آن توسعه پیدا کرده و برآورد مطرح شده این است که حدود ۲۰ درصد از محصولات عرضه شده در بازار این کشور در این حوزه قرار دارد.
مهدی زاده اظهار داشت: مهمتر از میزان تولید، زیرساخت هایی است که برای عرضه و معرفی محصولات ارگانیک در این کشورها ایجاد شده است.
وی گفت: در فروشگاه ها، محصولات ارگانیک جایگاه مشخص خود را دارند و مصرف کننده می تواند محصول را با مشخصات و تاییدیه های مربوط به آن شناسایی کند.
عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران همچنین به ترکیه اشاره کرد و افزود: در این کشور نیز موضوع محصولات ارگانیک در حوزه های مختلف مورد توجه قرار گرفته و حتی در تبلیغات و برنامه های رسانه ای به آن پرداخته می شود.
وی ادامه داد: دامنه این رویکرد تنها به محصولات غذایی محدود نمی شود و در حوزه هایی مانند پنبه ارگانیک و تولید پوشاک و منسوجات مناسب برای کودکان و نوزادان نیز سرمایه گذاری هایی صورت گرفته است.
انتقاد از وضعیت تولید سالم در ایران
مهدی زاده با انتقاد از وضعیت تولید محصولات سالم در کشور گفت: ایران ظرفیت بالایی برای تولید محصولات کشاورزی دارد، اما در زمینه تولید محصولاتی که از نظر باقی مانده سموم و سایر آلاینده ها کنترل شده باشند، هنوز با مشکلاتی مواجه است.
وی افزود: استفاده از سموم و نهاده های نامناسب می تواند سلامت محصولات را تحت تاثیر قرار دهد و به همین دلیل لازم است نظارت بر نوع و میزان مصرف نهاده های کشاورزی افزایش پیدا کند.
مهدی زاده اظهار داشت: ایران از تولیدکنندگان بزرگ برخی محصولات کشاورزی از جمله سیب است و باید برای این محصولات، برنامه مشخصی در زمینه تولید سالم، کنترل سموم و توسعه بازارهای صادراتی وجود داشته باشد.
نظام بازرسی محصولات ارگانیک باید تقویت شود
عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران درباره امکان تشخیص محصولات ارگانیک در بازار گفت: در ایران سازمان های بازرسی برای تایید محصولات ارگانیک ایجاد شده اند و تولیدکنندگان می توانند از طریق این مجموعه ها فرآیند دریافت تاییدیه را طی کنند.
وی توضیح داد: سازمان بازرسی باید در یک دوره مشخص، فرآیند تولید را در مزرعه بررسی کند و اطمینان یابد که الزامات تولید ارگانیک رعایت شده است.
مهدی زاده افزود: این فرآیند ممکن است شش ماه تا یک سال طول بکشد و در این مدت، مزرعه و نحوه تولید به صورت مستمر مورد بررسی قرار می گیرد.
وی اظهار داشت: پس از طی فرآیند بازرسی و انجام آزمایش های لازم، در صورت تایید شرایط تولید، محصول می تواند گواهی ارگانیک دریافت کند.
مهدی زاده تاکید کرد: تاییدیه باید مربوط به فرآیند واقعی تولید باشد و نمی توان صرفا با بررسی یک نمونه کوچک از محصول، کل تولید یک مزرعه یا واحد تولیدی را ارگانیک اعلام کرد.
سوءاستفاده از عنوان ارگانیک در بازار
وی با اشاره به ضعف نظارت بر بازار گفت: یکی از مشکلات موجود، سوءاستفاده برخی افراد از عنوان ارگانیک است.
عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران اظهار داشت: زمانی که نظام شفاف و قابل تشخیصی برای مصرف کننده وجود نداشته باشد، امکان دارد محصولی بدون برخورداری از استانداردهای لازم با عنوان ارگانیک عرضه شود.
وی افزود: مصرف کننده باید بتواند از طریق یک نشان مشخص، تاییدیه معتبر و اطلاعات قابل استعلام، محصول ارگانیک واقعی را از محصول عادی تشخیص دهد.
مهدی زاده ادامه داد: تقویت نظام بازرسی و اطلاع رسانی به مردم می تواند از گسترش این سوءاستفاده ها جلوگیری کند.
ظرفیت انجیر برای تولید و صادرات
وی در پایان با اشاره به ظرفیت تولید انجیر در کشور گفت: انجیر از جمله محصولاتی است که در برخی مناطق کشور، به ویژه استان اصفهان، ظرفیت قابل توجهی برای تولید دارد.
مهدی زاده افزود: تولیدکنندگان این محصول به دلیل اهمیت صادرات، حساسیت بیشتری نسبت به کیفیت آن دارند و همین مسئله می تواند زمینه مناسبی برای توسعه تولید سالم و استاندارد فراهم کند.
عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران تاکید کرد: توسعه محصولات ارگانیک نیازمند همکاری میان دولت، کشاورزان، تشکل های تخصصی، سازمان های بازرسی و مصرف کنندگان است.
وی گفت: اگر حمایت مالی از تولیدکننده، آموزش کشاورزان، نظام بازرسی معتبر و اطلاع رسانی مناسب به مصرف کننده همزمان تقویت شود، امکان افزایش سهم محصولات ارگانیک در بازار ایران فراهم خواهد شد و می توان از ظرفیت این بخش برای ارتقای سلامت جامعه و توسعه بازارهای صادراتی استفاده کرد.
