به گزارش پایگاه خبری دیدگاه اقتصادی،
بازار؛ گروه آب و انرژی: مقدار توزیع بنزین در تیر امسال به طور متوسط به ۱۳۴ میلیون لیتر رسیده است. آنگونه که شرکت پخش و پالایش فرآورده های نفتی می گوید مقدار مصرف در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۱ میلیون لیتر بیشتر است. این رشد مصرف در شرایطی است که محمد صادق عظیمی فر در روزهای بعد از ۳ نرخی شدن بنزین از کنترل رشد مصرف بنزین در کشور و کاهش آن به حدود ۶ درصد خبر داد بود.
اما آمارهای اعلامی نشان می دهد که طرح های دولت برای مدیریت مصرف سوخت فایده ای نداشته و ناترازی بنزین هر روز در حال بزرگ تر شدن است. بر اساس آنچه ویس کرمی مدیرعامل شرکت پخش فرآورده های نفتی اعلام کرده در حال حاضر مقدار تولید پالایشگاه های کشور حدود ۱۱۰ میلیون لیتر است. البته دولت با اختلاط بنزین توانسته نیاز بنزین کشور را تامین کند اما این مساله هزینه زیادی را به دولت تحمیل می کند.
دولت بنزینی که هر لیتر آن به طور متوسط ۱۲۵ الی ۱۳۰ هزار تومان آب می خورد را به قیمت حداکثر ۵ هزار تومان عرضه می کند. در چنین شرایطی خیلی فرقی نمی کند که بنزین ۱۵۰۰ تومان باشد، یا ۳ یا ۵ هزار تومان. در هر صورت استفاده از آن بسیار کم هزینه است
نصرت الله سیفی مدیرعامل اسبق شرکت بهینه سازی مصرف سوخت در اینباره به بازار می گوید: هر لیتر بنزین برای دولت حداقل ۹۰ سنت آب می خورد، چرا که دولت برای تولید بنزین ناچار است که نفت خام را به صورت رایگان به پالایشگاه ها بدهد. اما به هر حال این نفت قیمت دارد. در واقع اگر دلار مبادله ای (حدود ۱۵۰ هزار تومان) را مبنا قرار دهیم می تواند ادعا کرد که هر لیتر بنزین برای دولت حدود ۱۳۰ هزار تومان هزینه می تراشد.
به گفته او، دولت بنزینی که هر لیتر آن به طور متوسط ۱۲۵ الی ۱۳۰ هزار تومان آب می خورد را به قیمت حداکثر ۵ هزار تومان عرضه می کند. در چنین شرایطی خیلی فرقی نمی کند که بنزین ۱۵۰۰ تومان باشد، یا ۳ یا ۵ هزار تومان. در هر صورت استفاده از آن بسیار کم هزینه است.
۲۰ میلیون لیتر از کسری ۳۵ میلیون لیتری بنزین مربوط به ناترازی انباشته از سال های گذشته است. ۱۵ میلیون لیتر آن هم مربوط به حملات دشمن به پارس جنوبی و کاهش تولیدات خوراک میعانات گازی است که به طور مستقیم تولیدات سوخت را تحت تاثیر قرار می دهد. البته پیش بینی من این است که با افزایش مصرف و شروع پیک سفرهای تابستانی حتی در دوره ای مقدار ناترازی به ۴۰ الی ۵۰ میلیون لیتر هم خواهد رسید که عدد بسیار بالایی است
ناترازی بنزین به ۵۰ میلیون لیتر می رسد
این کارشناس حوزه انرژی که مقدار ناترازی امروز بنزین را حدود ۲۵ الی ۳۰ میلیون لیتر می داند، گفت: ۲۰ میلیون لیتر از این کسری مربوط به ناترازی انباشته از سال های گذشته است. ۱۵ میلیون لیتر آن هم مربوط به حملات دشمن به پارس جنوبی و کاهش تولیدات خوراک میعانات گازی است که به طور مستقیم تولیدات سوخت را تحت تاثیر قرار می دهد. البته پیش بینی من این است که با افزایش مصرف و شروع پیک سفرهای تابستانی حتی در دوره ای مقدار ناترازی به ۴۰ الی ۵۰ میلیون لیتر هم خواهد رسید که عدد بسیار بالایی است.
او که مهم ترین چالش مصرف بالای سوخت در کشور را مساله قیمت می داند، گفت: با این قیمت ها نمی توان امیدی به کاهش مصرف بنزین داشت. ضمن اینکه شرایط فعلی هم برای تغییر قیمت سوخت مناسب نیست.
مدیرعامل اسبق شرکت بهینه سازی مصرف سوخت بر این باور است که برای کاهش مصرف سوخت حدود ۱۰۰ طرح و برنامه اجرایی شود. نمی شود که فقط انتظار کاهش مصرف را از مردم داشته باشیم اما دستگاه های دولتی کاری را در این مسیر انجام ندهند.
بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه سالی حدود ۵۰۰ هزار دستگاه باید اسقاط شود اما خبری از تحقق این اهداف و اجرای قانون توسط خودروسازان نیست. آمارهای اعلامی از طرف شرکت پخش فرآورده های نفتی نشان می دهد که در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲۰ هزار دستگاه خودرو اسقاط شده است
با وجود کسری شدید بنزین در کشور اما برخی از دستگاه ها حتی به وظایف قانونی خود عمل نمی کنند. بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه سالی حدود ۵۰۰ هزار دستگاه باید اسقاط شود اما خبری از تحقق این اهداف و اجرای قانون توسط خودروسازان نیست.
سالانه باید ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو اسقاط شود
آمارهای اعلامی از طرف شرکت پخش فرآورده های نفتی نشان می دهد که در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲۰ هزار دستگاه خودرو اسقاط شده؛ این بیشترین مقدار یا به عبارتی بهترین عملکرد از ابتدای شروع برنامه هفتم توسعه بوده است. جالب است که بدانید در سال های گذشته این رقم حدود ۷ هزار دستگاه بوده است.
سیفی با اشاره به اینکه سالانه چیزی حدود یک میلیون خودرو به تعداد خودروهای کشور افزوده می شود، اظهار داشت: اما متاسفانه تعداد خودروهایی که از رده خارج می شوند به هیچ وجه با ورودی خودروها نمی خواند. بی توجهی دستگاه های مسئول به اسقاط خودرو در شرایطی است که خودروهای تولید داخل مقدار مصرف بالایی داشته و خود یکی از متهمان اصلی مصرف بالا در کشور هستند.
به گفته این کارشناس حوزه انرژی سیاستهای ناکارآمد تولید خودرو سبب شده است مصرف سوخت در خودروهای داخلی حدود ۱.۵ برابر میانگین جهانی باشد. در این میان عدم توسعه متناسب ناوگان حمل و نقل عمومی استفاده از خودروی شخصی را در کشور افزایش داده است.
جدای از این سهم خودروهای برقی در ایران بسیار ناچیز و کمتر از یکدهم درصد از کل خودروهای در حال تردد است. در حال حاضر فقط حدود ۱۰ هزار دستگاه خودرو برقی در کشور وجود دارد. با توجه به کل خودروهای فعال، این رقم سهمی جزئی و نزدیک به صفر را به خود اختصاص داده است.
بی شک همانطور که این کارشناس حوزه بهینه سازی گفته در ناترازی بنزین هرگز زاییده یک، دو یا چند مؤلفه نیست و لذا راهکار مقابله با آن را نیز نباید به همین صورت حداقلی، فنی، مقداری و کمّی قلمداد کرد. بدون شک این ناترازی هزینه بسیار سنگینی را به به کشور تحمیل می کند که باید خیلی زود برای مقابله با آن چاره ای اندیشید.
